Mens & Dier in Steen & Brons

Noord-Holland Amsterdam
Amsterdam

Dam

Nationaal Monument

John Rädecker & Paul Grégoire
1956

Amsterdam -  Nationaal Monument   Amsterdam -  Nationaal Monument

Beschrijving

Het Nationaal Monument bestaat uit een betonnen pyloon van 22 meter hoog, bekleed met travertijn, met daarop het beeld van een vrouwenfiguur met kind, voorstellende 'De Vrede'. Aan de voorzijde is een reliëf van vier geboeide mannenfiguren die de oorlog voorstellen. Rechts en links ervan twee beelden van mannen uit het verzet met huilende honden, voorstellende smart en trouw. Aan de achterzijde van de pyloon zijn zeven omhoogvliegende duiven in reliëf voorgesteld.
Om de pyloon staat een gebogen gedenkmuur waarin elf urnen met aarde, afkomstig van fusillade- en erebegraafplaatsen uit de elf provincies, en een urn met aarde van de erevelden uit het voormalig Nederlands-Indië zijn geplaatst.

Voor het monument staan nog twee leeuwenfiguren.

Opschriften

Tekst aan de voorzijde (niet goed leesbaar):

Hic vbi cor patriae monvmetvm cordibvs intvs
qvod gestant cives spectet ad astra dei
('Laat hier waar het hart van het vaderland is, het monument dat burgers binnen in hun harten dragen, naar de sterren van God kijken.')

Op de gebogen gedenkmuur, aan de voorzijde:

nimmer, van erts tot arend, was enig schepsel vrij onder de zon, noch de zon
zelve, noch de gesternten. Maar geest brak wet en stelde op de geslagen bres
de mens – Uit die eersteling daalden de ontelbaren. Duchtend zijn hoge blik
deinsden hun zwermen binnen de wet terug en werden volken en stonden
elkander naar het leven, onder nachtgewolken verward treurspel, dat
wereld heet. Sindsdien werd geen mens vrij dan ontboden van boven zijn dak,
geen volk dan beheerst van boven zijn torens. Blijve ons dat bij, verlost als
enkel beheerst van boven de wereld blijft vrijheid ons deel. mcmxl - mcmxlv.

Aan de achterzijde van die muur staan de wapens van de elf provincies en van Nederlands Indië en de jaartallen 1940-1945 met daarboven de tekst:

aarde, door het offer gewijd, samengebracht uit gans het land, teken tot in verren tijd van heugenis en vasten band
Voor het monument is in het plaveisel een plaquette aangebracht met de tekst:

VRIJHEID IS NIET
VANZELFSPREKEND
Plaquette gelegd door de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport ter gelegenheid van het gereedkomen van de restauratie van het
Nationaal Monument
21 april 1998

Gesigneerd

(achterzijde basis van de pyloon): architect j.j.r. oud / beeldhouwer: john rädecker

Informatiebord

Aan de achterzijde van de basis van de pyloon is in 1983 een bronzen plaquette aangebracht met de teksten die op het monument staan en die slecht leesbaar waren:

nimmer, van erts tot arend...
tekst: a. roland holst

aarde, door het offer gewijd, ....
tekst: prof.dr. n.a. donkersloot

hic vbi cor patriae...
tekst: dr. j.d. meerwaldt

Kunstenaars

Opmerkingen

Het monument is op 4 mei 1956 onthuld door Koningin Juliana. Het ontwerp stamt uit 1950 van de architect J.J.P. Oud en beeldhouwer John Raedeker. Zij krijgen in 1952 de opdracht en in de zomer van 1955 start de bouw. De reliëfs zijn gehakt door Paul Grégoire. Deze belettering is ontworpen door Jan van Krimpen. De leeuwen voor het monument zijn gemaakt door Jan Willem Rädecker, de zoon van Johannes Anton.

Reacties

Reageer op dit beeld

Bronnen en verdere informatie

Aanklikbare trefwoorden:

  • Grégoire, Paul
  • Rädecker, John
  • Duif
  • Gedenknaald -zuil of -obelisk
  • Hond
  • Leeuw
  • Mannen (geboeid)
  • Oorlogsmonument (Nederland)
  • Pax
  • Vrouw met kind
  • Locatie (N.B. 52°22'22" - O.L. 4°53'37")

    eXTReMe Tracker
    Objectcode: NH04cw; Opgenomen: 24 juni 2010
    Van elk standbeeld hebben wij uit diverse hoeken foto's gemaakt en bovendien detailfoto's van de diverse teksten.
    Als je deze foto's wilt zien of een of meer foto's wilt gebruiken, neem dan contact met ons op via het contactformulier met vermelding van de objectcode.
    © Website en Foto's: René & Peter van der Krogt