Mens & Dier in Steen & Brons

Zuid-Holland Den Haag
Den Haag

Lange Vijverberg

Haagsch Jantje

Zoon van de graaf van Holland
(Wikipedia)
Ivo Coljé
1976

Den Haag -  Haagsch Jantje   Den Haag -  Haagsch Jantje

Beschrijving

Standbeeld op een stenen voetstuk.

Jantje, zoon van de graaf van Holland, fictief persoon, voorkomend in een bekend kinderliedje:

In Den Haag daar woont een Graaf en zijn zoon heet Jantje
Als je vraagt 'Waar woont je Pa?'
Dan wijst hij met zijn Handje
Met zijn vingertje en zijn duim
Op zijn hoed draagt hij een Pluim
Aan zijn arm een Mandje......
Dag mijn lieve Jantje
(Komt al voor in Nederlandsche Baker- en Kinderrijmen, Vierde veel vermeerderde druk (1894), verzameld door Dr. Johannes van Vloten (1818-1883), on-line).

Volgens sommige websites zou de afbeelde persoon de zoon van graaf Floris V zijn, die na de moord op zijn vader hem 1296 opvolgde. Jan was toen net 13 jaar. Onder zware druk moest hij na twee jaar aftreden en het graafschap overgeven aan een aangetrouwde neef, Jan II. Kort daarna overleed Jan.
Mogelijk omdat Jan I van Holland de enige graaf uit het Hollandse huis met de naam Jan is, en omdat hij op jonge leeftijd graaf werd, ziet men in hem de persoon uit het liedje (daarbij vergetend dat in het liedje nergens staat dat Jantje zelf ook graaf geworden is en hij dus evengoed een jongere zoon zou kunnen zijn). Maar het is veel waarschijnlijker dat de onbekende schrijver van het liedje gewoon een gemakkelijke Hollandse naam heeft genomen.

Een bericht uit De Posthoorn van 31 maart 1999

Nieuwe pluim voor Haags Jantje

Gerard van den IJssel

CENTRUM - Terwijl de Gemeente Den Haag Haagse Pluimen uitreikte aan Hagenaars die zich op een bijzondere manier hebben ingezet voor de stad, lukte het hetzelfde gemeentebestuur niet om de echte pluim op de hoed van Haagsch Jantje bij de Hofvijver terug te zetten. En dus nam de Stichting Binnenstad Den Haag het initiatief om de zoon van Graaf Floris de Vijfde opnieuw af te kleden.

Onlangs nog werd het bestuur van de Stichting 750 Jaar Den Haag in het stadhuis gehuldigd voor hun inzet in het feestjaar. Burgemeester Wim Deetman kon zonder blikken of blozen de Haagse Pluimen uitreiken omdat hij toen de belofte van voorzitter Ane Hoekstra van de Stichting Binnenstad al in zijn zak had. "Wij zagen in Haagsch Jantje het symbool van hoe Den Haag eruit moet. Net als bij de stad ontbrak er iets. Over grote zaken praten we met de gemeente. Dan heb ik het over dingen als de bereikbaarheid van de stad en de gebouwen in het centrum. Tegelijkertijd vonden wij ook dat je de kleine dingen die mensen aanspreken niet over het hoofd mag zien. In het kader van 750 Jaar Den Haag leek het ons een leuk idee om als cadeau een pluim aan de stad te geven." De kunstenaar Ivo Colje die in 1981 het beeld had gemaakt, zette in zijn atelier een nieuwe pluim op de hoed. De stichting moest daarvoor 5.000 gulden betalen. "Een aanzienlijk bedrag voor een stichting die zijn geld uit de bijdragen van haar leden krijgt" aldus Hoekstra.

Vooruit
De nieuwe pluim van Haagsch Jantje werd onthuld door wethouder Louise Engering van cultuur én financien. Zij maakte van de gelegenheid gebruik om flink van leer te trekken tegen vandalen die deze vernielingen en andere op hun geweten hebben. "Het moet echt een keer gezegd worden. Blijf met je vingers van de kunst in de openbare ruimte af. Zoveel mensen hebben er plezier van. Het is zo zinloos om dat te vernielen. We zijn vanuit de gemeente druk bezig om alle kunstwerken die beschadigd zijn op te knappen. Dat is een hoop werk. Er is bijna geen kruid gewassen tegen het vandalisme. Als mensen respect hebben voor kunst kunnen wij de kunstwerken gewoon normaal onderhouden. Dan gaat de hele stad erop vooruit." Haagsch Jantje ging er zo'n veertig centimeter op vooruit waardoor het beeld weer zijn oorspronkelijke lengte van 161 centimeter terugkreeg.

Doelwit
Tijdens de officiele onthulling herinnerde niets meer aan de vandalen die eerder het beeld hadden vernield. Terwijl een voorzichtig zonnetje over de Hofvijver scheen en de aanwezigen genoten van een glas champagne sprak voorzitter Hoekstra van de Stichting Binnenstad Den Haag een plechtige belofte uit. "Wij houden er terdege rekening mee dat Haagsch Jantje nogmaals doelwit van vandalisten zal zijn. Beschouw ons daarom maar als peetvader van Jantje. Wij zullen voor hem zorgen. Ook als er opnieuw iets kapot is, staan wij klaar." Waarna het voltallig gezelschap zich overgaf aan het opzeggen van het vers waarmee Jantje beroemd werd. 'In Den Haag daar woont een graaf en zijn zoon heet Jantje. Als je vraagt, waar woont hij dan, dan wijst hij met zijn handje. Met zijn vinger en zijn duim, op zijn hoed draagt hij een pluim. Aan zijn arm een mandje, dag mijn lieve Jantje'. Alleen wethouder Engering zong het lied.

Opschriften

Op het voetstuk staat de eerste regel van het liedje:

in den haag daar woont een graaf en zijn zoon heet jantje
en de tekst:
geschonken door
mab holding
28 september 1978

Gesigneerd: 1976 Ivo Coljé
beeldrecht | amsterdam

Kunstenaar

Reacties

Reageer op dit beeld

Bronnen en verdere informatie

Aanklikbare trefwoorden:

Locatie (N.B. 52°4'51" - O.L. 4°18'45")

eXTReMe Tracker
Objectcode: ZH15be; Opgenomen: 6 november 2005  / gewijzigd: 30 juni 2009
Van elk standbeeld hebben wij uit diverse hoeken foto's gemaakt en bovendien detailfoto's van de diverse teksten.
Als je deze foto's wilt zien of een of meer foto's wilt gebruiken, neem dan contact met ons op via het contactformulier met vermelding van de objectcode.
© Website en Foto's: René & Peter van der Krogt