Mens & Dier in Steen & Brons

 

Beschrijving

32 tegeltableaus met als thema "Geschiedenis van Delft" De woningcorporatie Vestia had zijn woningen in de Wippolder gerenoveerd en soms vervangen door nieuwbouw. Na de voltooiing wilde Vestia iets doen om de buurt samen met de bewoners op te fleuren.

De 32 tegelpanelen laten de geschiedenis van de Delft en de wijk Wippolder zien.

• Op het eerste paneel staat de locatie van alle panelen (waarbij die aan de Kloosterkade en de Prof. Krausstraat aan de verkeerde kant van de straat staan) met een wandelroute.
• Paneel 2 tot en met 24 gaan over de Delftse geschiedenis tot 1945.
• Paneel 25 tot en met 28 tonen de verschillende Delftse markten.
• Paneel 29 tot en met 32 gaan over de geschiedenis van de Wippolder en de renovatie van de wijk.
• Een 33ste paneel bevat een plattegrond van de hele wijk, deze staat apart op deze website (klik hier).

Ben Horsman heeft voor Vestia een powerpointpresenetatie gegeven die op het web te zien was. Die website bestaat niet meer, alleen de tekst is op archive.org nog te vinden zonder afbeeldingen. We hebben deze teksten hieronder overgenemen met slechts enkele kleine correcties.

De eerste foto's zijn gemaakt in 2003, en vervolgens nogmaals in 2025. Op een paar na zijn alle foto's hier de nieuwe foto's. Alleen voor paneel 28 is de foto uit 2003 gebruikt omdat het thans nauwelijks meer zichtbaar door een bank en planten en de voorstelling is bovendien met witte verf of kalk onzichtbaar gemaakt.

Plattegrond

1. Hier bent U Kloosterkade 20 Dit is het eerste paneel van de route van het Tegelkunstproject "Geschiedenis van Delft". Het is een plattegrond van de wijk Wippolder en je kunt hier zien waar de panelen te vinden zijn en hoe de kunstroute loopt.

Geschiedenis

2. Ontstaan Kloosterkade 24. Yakup, Sahin, Denzel Door het uitgraven (= delven) van de Delft ontstond er rondom de hoeve van de graaf van Holland droge veengrond. Deze grond was geschikt om op te wonen en te bebouwen. Steeds meer mensen bouwden erhun huis en zo ontstond er rond de twaalfde eeuw een nieuwe nederzetting, genaamd Delft.	3. Stadsrechten Kloosterkade 38. Elif, Shanna, Samantha In de dertiende eeuw was Delft flink gegroeid. De graaf van Holland, Willem II, bepaalde dat Delft stadsrechten kreeg. De graaf woonde zelf in Den Haag, maar had in Delft een buitenhuis. Daar woonde zijn tante. Deze tante gaf Delft, namens haar neef, in 1246 stadsrechten	4. Oude Kerk Kloosterkade 42. Sulya, Tugba, Rovena In het jaar 1260 was de stad zo gegroeid dat men besloot om een kerk te bouwen. De kerk ligt aan de gracht de Oude Delft en de Oude Kerkstraat. Wij kennen de kerk als de Oude Kerk met de scheve toren, in de volksmond ook wel de Scheve Jan genoemd.	5. Nieuwe Kerk Kloosterkade 56. Tamara, Verica, Lorrenda, Ridvan In het jaar 1381 startte de bouw van de Nieuwe Kerk. De toren van deze kerk is op een na hoogste toren van Nederland. Willem van Oranje en andere leden van de koninklijke familie zijn in deze kerk bijgezet. In 1536 woedde er een grote brand in Delft. Waarschijnlijk kwam dit door een blikseminslag in de toren van de Nieuwe Kerk.
6. Beslagen Bijbel Kloosterkade 60. Ankie, Sabrina, Miranda In het jaar 1477 werd op de Markt ter hoogte van de huidige Bijbelbrug de eerste Nederlandse bijbel gedrukt. Om dit te herdenken noemen wij dit huis "Het Huis met Den Beslagen Bijbel".	7. Bierbrouwers Kloosterkade 74. Elif, Ylonka, Suwela In Delft waren rond de veertiende eeuw wel 100 bierbrouwerijen. Omdat het water uit de gracht ondrinkbaar was, werd er bier van gebrouwen. Veel bier werd in Engeland verkocht omdat het daar wel tweemaal zoveel opbracht.	8. Lakenindustrie Kloosterkade 78. Sandra, Melissa Net als de bierbrouwerijen was de lakenhandel in de veertiende eeuw van groot belang voor de Delftse economie. De Voldersgracht, Raamstraat en de Vlamingstraat herinneren ons nog aan deze levendige industrie. In kuipen werd het laken met zeep en aarde gevold, zodat het hechter werd. Het laken werd op ramen gedroogd. In deze industrie werkte veel Vlamingen.	9. Grote Brand Kloosterkade 98. Tamara, Lorrenda Op 3 mei 1536 woedde de grote brand van Delft. Omdat het flink waaide en de meeste huizen van hout waren met rieten daken, ging bijna de hele stad in vlammen op.
10. Beeldenstorm Kloosterkade 102. Ylonka, Wesley, Michael 1566 is het jaar van de Beeldenstorm. Philips II is dan heer der Nederlanden en een vroom katholiek. Aanhangers van het protestantisme plunderen uit onvrede over de hiërarchie de kerken en maakten alle katholieke beelden kapot. Ook de beelden van de Oude Kerk en de Nieuwe Kerk moesten er aan geloven.	11. De Porceleyne Fles Kloosterkade 116. Jill, Martijn, Tamara Delft is natuurlijk wereldberoemd om het aardewerk en Delfts blauw. Dit werd sinds 1655 vervaardigd in de 'Porceleyne Fles'. Ondanks de felle concurrentie van Chinees porselein en het Engelse Wedgwood bestaat de 'Porceleyne Fles' nog steeds en neemt in de aardewerkindustrie een aanzienlijke plaats in.	12. Moord op Willem van Oranje Kloosterkade 120. Jeffrey, Esmiralda In 1572 kwam Willem van Oranje in Delft wonen in het Prinsenhof. In 1584 werd hij na het eten door huurmoordenaar Baltazar Gerards doodgeschoten. De dader van de aanslag werd gruwelijk gemarteld en ter dood gebracht. De kogelgaten van de moord op Willem van Oranje zijn in het Prinsenhof nog terug te vinden.	13. Kruithuis Kloosterkade 146. Sabrina, Dinie, Mien In 1654 ontplofte op de plaats van de huidige Paardenmarkt, het Kruithuis. De enorme knal was in de wijde omtrek te horen. Een groot stuk van Delft vloog bij de ontploffing mee de lucht in. Net als de schilder Fabritius die hier woonde en werkte.
14. De vaart op Oost-Indië Kloosterkade 150. Arjan, Enzo, Jondu In de zeventiende eeuw dreef de Verenigde Oost-Indische Compagnie handel in verre streken als in Afrika en Azië. Zo werden exotische kruiden en specerijen vanuit deze gebieden naar Holland geïmporteerd. In Delfshaven vertrokken toen regelmatig grote zeeschepen, die vaak jaren wegbleven.	15. Schilders van Delft Prof. Krausstraat 20. Sabrina, Miranda Tijdens de Gouden Eeuw leefden vele beroemde schilders in Delft. Enkele bekende namen zijn: Paulus Potter, Pieter de Hoogh en Michael van Mierevelt. De bekendste schilder die zijn hele leven in Delft woonde en werkte was Johannes Vermeer. Hij schilderde onder andere het Gezicht op Delft.	16. Hugo de Groot Prof. Krausstraat 16. Suzan, Miranda, Melissa Hugo de Groot is vooral bekend van zijn spectaculaire vlucht in een boekenkist als gevangene uit het Slot Loevestein. Hij is in 1583 in Delft geboren en scheef allerlei juridische geschriften. Zijn ideeën vormen nog steeds een grondslag voor internationale overeenkomsten.	17. Stadhuis Prof. Krausstraat 8. Obbe, Pamela, Anuschka Het stadhuis met de grote klok op de toren werd in 1620 gebouwd en is daarna nog regelmatig gerestaureerd. De toren van het stadhuis is echter veel ouder dan het gebouw zelf. In het stadhuis zetelt het bestuur van de stad Delft en worden vele huwelijken voltrokken.
18. Piet Hein, Delfshaven Prof. Krausstraat 4. Verle, Rianne, Lisette, Sabrina Vanuit Delfshaven voer Piet Hein in het begin van de zeventiende eeuw regelmatig naar de West. Bij Cuba wist hij Spaanse schepen te onderscheppen om de zilvervloot te heroveren. Zij zouden er gevochten hebben als leeuwen.	19. Antoni van Leeuwenhoek Nassaulaan 125. Alma, Nicky, Symon, Michael Antonie van Leeuwenhoek was in de zeventiende eeuw een groot wetenschapper. Hij ontwikkelde een vergrootglas waarmee hij planten en weefsels kon bestuderen. Dit was de voorloper op de moderne microscoop zoals die vandaag nog steeds wordt gebruikt.	20. Napoleon in Delft Nassaulaan 121. Hilde, Tugba In 1810 werd Nederland door Napoleon ingelijfd als een provincie van Frankrijk. Het was een moeilijke tijd voor Delft waarin veel mensen in armoede leefden. Napoleon vond het de moeite waard om even een bezoekje aan Delft te brengen. Hij kwam lunchen op Oude Delft 95. Hij at echter zijn bordje witte bonen niet leeg!	21. Stichting TU Nassaulaan 101. Tiny, Gea, Leida Het gebouw waar Napoleon nog kwam eten stond heel lang leeg. Eerst zat er een artillerieschool in. In 1842 werd er de Koninklijke Academie voor Burgerlijke Ingenieurs opgericht. De Academie is uitgegroeid tot de huidige Technische Universiteit, één van de drie in Nederland.

22. Laantje van Gaag Nassaulaan 97. Rovena, Suwela, Lorrenda In de negentiende eeuw reden in Nederland de eerste treinen. Ook in Delft werden al gauw de eerste spoorlijnen aangelegd. De eigenaar van het land heette Jacob van der Gaag en hij wilde onder geen beding zijn land afstaan. Het spoor werd toen om het land heen geleid. Deze omleiding stond bekend als het 'Laantje van [Van der] Gaag’.

23. Van Marken Nassaulaan 69. Madhuvi, Lisette, Tiffany, Petra, Milou In 1869 richtten Jacob van Marken zijn vrouw Agneta de eerste Nederlandse gistfabriek op. Daarnaast nam hij ook bedrijven over, zoals de Lijm- en Gelatinefabriek. Uiteindelijk begon hij nog de Nederlandse Oliefabriek, die wij nu kennen als Calvé.

24. Voedseldropping 1945 Nassaulaan 65. Tugba, Casper Tijdens de Tweede Wereldoorlog en vooral in de Hongerwinter hebben de inwoners van Delft een enorme gebrek aan eten. Op 29 april 1945, valk voor de bevrijding, kwam het eten uit de lucht vallen! Allerlei lekkers werd in pakketten over de stad gedropt.

Markten

25. Naar de markt Nassauplein 70. Marciano, Brandon, Sam, Jessie, Hakan, Estelle, Gradie (Peuterspeelzaal "Woele-wippie") De verschillende markten in Delft vormen al eeuwen het middelpunt van de stad. Nog steeds zijn er wekelijks markten, net als eeuwen geleden, die vele bezoekers trekken.	26. Bloemenmarkt Nassauplein 71. Anuschka, Verica, Alma De bloemenmarkt wordt nog steeds gehouden op de Hippolytusbuurt en de Camaretten.
27. Beestenmarkt Dillenburgstraat 16. Ebru, Dean, Lisette, Glenn, Joey, Kane, Dylan, Jason Op de Beestenmarkt zijn eeuwenlang markten gehouden waar allerlei beesten werden verhandeld. Dat moet een levendige boel zijn geweest! De koe op het plein herinnert nog aan die tijd, maar het plein wordt nu als terras gebruikt door de vele onringende cafe`s en restaurants.	28. Paardenmarkt Dillenburgstraat 14. Tamara & Tamara De Paardenmarkt wordt niet meer als paardenmarkt gebruikt. Toch is aan de grootte van het plein nog goed te zien dat er vroeger een grote paardenmarkt moet zijn geweest. /td>

Wippolder

29. Pauwmolen Nassauplein 26. Tonja, Jolanda, Esther, Wim De Wippolder is in de jaren twintig van de vorige eeuw gebouwd naast de Pauwmolen. Deze molen was een zogenaamde "wipmolen": vandaar de nam "Wippolder". Ook werd naast de molen het eerste technische station van de ANWB gerealiseerd.	30. Bouw Wippolder Nassauplein 27. Trudi, Diny, Jan, Mien Omdat Delft in het begin van de twintigste eeuw uit haar voegen groeide door alle industrie, is in de jaren twintig deze wijk gebouwd. In het jaar 2000 werd een stuk van deze wijk helemaal opgeknapt.
31. Wijkbewoners Nassauplein 46. Diny, Lorraine, Anuschka, Jeffrey De bewoners van deze wijk hebben deze Kunstroute gemaakt in samenwerking met Atelier Ben Hosman. Kleuters, tieners en volwassenen hebben gezamenlijk de schouders onder dit project gezet om de Wippolder een eigen gezicht en wat meer kleur te geven.	32. Renovatie Wippolder Nassauplein 48. Jan, Ron In 1999 start Woningcorporatie Vestia Delft een grootscheepse opknapbeurt van deze wijk. In 2000 wordt nog actief verbouwd en gerenoveerd. Dit paneel is het einde van de kunstroute "Geschiedenis van Delft". Wie weet wat er in de toekomst nog aan panelen wordt bijgemaakt en wat daar op zal komen te staan.

Opschriften

Kunstenaars

• Ben Hosman (Bussum 1919 - Blaricum 2009), aquarellist, beeldhouwer en schilder (Biografie).
  
• Vuurtbewoners Wippolder (Delft).

Reacties

Bronnen en verdere informatie

• Indebuurt, 11 juni 2023, Dit is het verhaal achter de kleurrijke tegels in de Wippolder.
• authorSTREAM, De Geschiedenis Van Delft (via archive.org).
• Nederlands Tegelmuseum, Tegels op locatie in Nederland.

Aanklikbare trefwoorden:

• Plaats: Delft
• Gemeente: Delft
• Provincie: Zuid-Holland
• Postcode: 2628
• Hosman, Ben
• Wippolder (Delft), buurtbewoners
• Porceleyne Fles (Delft), De
• Tegeltableau

Locatie N.B. 52°0'17" - O.L. 4°22'32" (Satellietfoto: Google Maps)

Hier kan ook uw banner staan. Klik hier voor meer informatie.