Nederland

Mens & Dier in Steen & Brons

Zoek op deze site:
Delft
Zuid-Holland

Poortlandplein 6  
(Botanische Tuin)

Gistcellen - Microkosmos van Antonie van Leeuwenhoek

Dick Elffers & Bert de Laaf
1970

Delft -  Gistcellen - Microkosmos van Antonie van Leeuwenhoek   Delft -  Gistcellen - Microkosmos van Antonie van Leeuwenhoek

Beschrijving

100.000 maal vergroot kweekschaaltjes met delende gistcellen. Het is geplaatst op een betonnen plateau met daarin de handafdrukken en namen van kinderen.

Delft - Gistcellen - Microkosmos van Antonie van Leeuwenhoek Delft - Gistcellen - Microkosmos van Antonie van Leeuwenhoek

De kweekschaal is het enige overgebleven deel van den kunstobject, dat de Koninklijke Nederlandse Gist- en Spiritusfabriek ter gelegenheid van het 100-jarige bestaan aan de gemeente Delft aangeboden had en dat in het Kalverbos geplaatst werd. De kunstenaars waren geïnspireerd door de ontdekking van de mikrokosmos door Antonie van Leeuwenhoek. Het object bestond uit twee delen: een kweekschaal met delende gistcellen (100.000 maal vergroot), gemaakt door Dick Elffers, en een zuil met daarop een bol met een lens, die het werk was van Bert de Laaf. Achter de kweekschaal stond halfcirkelvormig muurtje (zie o.a. foto in beeldbank van het Stadsarchief Delft). De kweekschaal draaide iets heen en weer en werd verlicht door een lichtstraal uit het andere object.

Als snel werkten de bewegende delen niet meer en in 1999 bleek het zo ernstig verwaarloosd en beschadigd, dat het weggehaald is. Alleen de kweekschaal bleek nog te herstellen en die is in 2002 in de Botanische Tuin geplaatst.

Informatiebord

Informatiebord gefotografeerd in 2007:

Gistcellen in het gezichtsveld van een microscoop

Dit object, afgebeeld door de kunstenaars Dick Elffers en Bert de Laaf,
als onderdeel van een groter experimenteel kunstobject, werd in
1970 ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van de Koninklijke
Nederlandse Gist- en Spiritus Fabriek ( nu DSM ) door de directeur
Dr.R.A. Jellema aangeboden aan de burgemeester van Delft, Mr.J.M.
van Ravensloot, om de verbondenheid tussen het bedrijf en de
gemeente Delft tot uiting te brengen.
Het gistmonument werd geplaatst in het Kalverbos, vlakbij de
Gistfabriek, maar moest in 1999 worden gesloopt wegens
onherstelbare schade door vandalisme. Alleen de kweekschaal met
delende gistcellen is gespaard gebleven. Deze heeft in 2002 een
plaats gevonden in de Botanische Tuin bij het complex van het
KLUYVER laboratorium voor Biotechnologie van de TU Delft. Deze
locatie is zeer toepasselijk omdat zowel Prof. A.J. Kluyver ( 1888 -
1956 ) als diens voorganger Prof. M.W. Beijerinck (1851 - 1931), naast
hun professoriaat in de microbiologie aan de TU, ook adviseur waren
van de "Gistfabriek". Gist behoort tot de micro- organismen. Deze
werden door de Delftse wetenschapper Antonie van Leeuwenhoek in
1675 ontdekt met behulp van zijn beroemde, door hemzelf gemaakte
microscoopjes. Bakkers gist was aanvankelijk het belangrijkste
product van de Gistfabriek. Gistcellen zijn ca. 2 - 4 duizendste mm
groot, d.w.z. zo'n 100.000 keer zo klein de als hier afgebeelde. Voor
zover bekend is dit monument het enige ter wereld waarop cellen van
micro-organismen zijn afgebeeld. Het symboliseert op treffende wijze
de banden tussen de wetenschap, bedreven aan de TU, de
belangrijkste industriële toepassingen van de microbiologie, en de
gemeente Delft.
Toptoets 2002
Deze afdrukken zijn van kinderhanden,
tijdens de toptoets van heel knappe
kinderen vanuit het basisonderwijs in
Nederland.
Welke is gehouden op 5 juni 2002 in
deze Botanische Tuin.
Hier volgen hun namen:
Ruben van Beek
Felix Denis
Iris van der Ende
Anna Grebensjikova
Hessel Haagsma
Bas Hoitzing
Olenka Hulsenboom
Koen Jeene
Chris Kleijne
Henri Kok
Bas Kooij
Bart de Leeuw
Nick Leyten
Wannes Lint
Erik Massop
Remco Molenaar
Sjoerd Postma
Annemieke Ras
Danne Rauch
Marriël Schelhaas
Louis Schmitz
Marcel Scholten
Ester Schreuders
Sebastiaan Smeets

Informatiebord gefotografeerd in 2022:
Het Kluyverlaboratium wordt niet meer genoemd, en ook niet dat het wellicht het enige ter wereld is. Ook de verklaring van de afdrukken van kinderhanden is verdwenen.

Gistcellen, gezien door een microscoop

Dit kunstwerk dat gistcellen gezien door een microscoop uitbeeldt, is
gemaakt door Dick Elffers en Bert de Laaf. Het werd in 1970 ter
gelegenheid van het 100-jarig bestaan van de koninklijke Nederlandse
Gist- en Spiritus Fabriek (nu DSM) door directeur Dr. R A. Jellema
aangeboden aan de burgemeester van Delft, om de verbondenheid
tussen het bedrijf en de gemeente Delft tot uiting te brengen.

Het gistmonument werd geplaatst in het Kalverbos, vlakbij de
Gistfabriek, maar moest in 1999 wegens onherstelbare schade worden
gesloopt. Alleen deze kweekschaal met delende gistcellen is gespaard
gebleven en heeft in 2002 een plaats gekregen in de Botanische Tuin
TU Delft, onderdeel van de faculteit Technische Natuurwetenschappen,
waar vandaag de dag door Industriële Microbiologie nog steeds volop
onderzoek wordt gedaan met gistcellen.

Micro-organismen zijn al onmisbaar voor grootschalige productie van
gefermenteerde voedingsproducten, chemicaliën en biobrandstoffen.
In de 21e eeuw vormt de noodhaak om op olie gebaseerde producten
te vervangen door duurzame alternatieven nieuwe wetenschappelijke
uitdagingen voor de industriële microbiologie.

Tegelijkertijd biedt snelle vooruitgang in genomica en synthetische
biologie mogelijkheden om micro-organismen te bestuderen en te
ontwikkelen. De modelorganismen die hierbij gebruikt worden zijn
meestal gisten. Een recent hoogtepunt uit onderzoek van deze afdeling
is de succesvolle engineering van bakkersgist voor de productie van
bio-ethanol uit pentosesuikers (nu in de handel gebracht door DSM).
Yeast cells

This artwork representing yeast cells seen through a microscope was
created by Dick Elffers and Bert de Laaf. It was presented to the
mayor of Delft in 1970 by director Dr. R A. Jellema of the royal Dutch
Yeast and Spirit Factory (now DSM) on the occasion of the 100th
anniversary of the company and to express the connection between
the company and the municipality of Delft.

The yeast monument was placed in the Kalverbos, near the
Gistfabriek, but had to be demoiished in 1999 due to irreparable
damage. Only the culture dish with dividing yeast cells was spared.
In 2002 the object fbund a new home in the Botanie Garden TU Delft,
which is part of the Faculty of Applied Sciences where even today
the Industrial Microbiology research group still conducts research on
yeast cells.

Microorganisms are already indispensable for large-scale production
of fermented food products, chemicals and biofuels. In the
21st century, the need to replace oil-based products by sustainable
alternatives poses new scientific challenges to industrial
microbiology.

At the same time, fast progress in genomics and synthetic biology
offers unprecedented possibilities to study and engineer
microorganisms. The model organisms used are mostly yeasts.
Recent highlights from this research include the successful
engineering of bakers' yeast from pentose sugars for the production
of bioethanol (now commercialized by DSM),

Kunstenaars

Reacties

Reageer op dit beeld

Bronnen en verdere informatie

Aanklikbare trefwoorden:

Locatie N.B. 52°0'29" - O.L. 4°22'12" (Satellietfoto: Google Maps)

Objectcode: ZH14gm; Opgenomen: 19 juni 2022  / gewijzigd: 19 februari 2023
Van elk standbeeld hebben wij uit diverse hoeken foto's gemaakt en bovendien detailfoto's van de diverse teksten.
Als je deze foto's wilt zien of een of meer foto's wilt gebruiken, neem dan contact met ons op via het contactformulier met vermelding van de objectcode.
© Website en Foto's: René & Peter van der Krogt

Bronzen beelden winkel
Hier kan ook uw banner staan. Klik hier voor meer informatie.